centrum promocji informatyki
E-MAIL
zapisz się zapisz się zapisz się wypisz się
O NASSZKOLENIAMEDIA O NASPARTNERZYREGULAMINKONTAKT

seminarium
XX edycja seminarium w cyklu DIGITALIZACJA
PROBLEMY PRAWNE I ORGANIZACYJNE W PRAKTYCE DZIAŁANIA BIBLIOTEK CYFROWYCH ORAZ REPOZYTORIÓW
Warszawa, 17.01.2013 Koordynator: Iwona Brokowska

Sprawozdanie

17 stycznia 2013 roku odbyło się seminarium z cyklu DIGITALIZACJA zorganizowane przez Centrum Promocji Informatyki. XX edycja seminarium poświęcona była problemom prawnym i organizacyjnym związanym z działaniem biblioteki cyfrowej czy repozytorium.
Obrady poprowadził dr Henryk Hollender, dyrektor Biblioteki Głównej Uczelni Łazarskiego.
Prowadzący rozpoczynając spotkanie podkreślił ważność tematu oraz aktualność problemów związanych z prawnymi aspektami digitalizacji.

Jako pierwsza, głos zabrała Barbara Szczepańska (Kancelaria Prawna Hogan Lovells w Warszawie), która wykładem zatytułowanym Procedury prawne tworzenia bibliotek cyfrowych i podstawy ich prowadzenia (ustawa prawo autorskie i prawa pokrewne, ustawa o ochronie baz danych, ustawa o bibliotekach). Europejskie źródła prawa autorskiego i ich implementacja w przepisach polskich, wprowadziła słuchaczy w zagadnienia prawa autorskiego. Rozwijając swoją wypowiedź referentka omówiła kontekst europejski zagadnień związanych z digitalizacją, wskazując europejskie źródła prawa autorskiego i ich implementację w przepisach polskich. Przedstawiła zakres wyjątku na rzecz bibliotek wynikający z dyrektywy 2001/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 maja 2001 r. oraz z najnowszej dyrektywy z dnia 25 października 2012 r. w sprawie niektórych dozwolonych możliwości wykorzystywania utworów osieroconych. Prelegentka nakreśliła też krajowe ramy prawne tworzenia i prowadzenia bibliotek cyfrowych oraz omówiła status autorsko-prawny materiałów udostępnianych poprzez biblioteki cyfrowe.

Kolejny referat pt.: Aspekty prawne zastosowań nowych technologii w bibliotekach cyfrowych: e-booki, audio-booki, płyty CD i DVD, przedstawiony przez mecenasa Piotra Ładę oscylował wokół nowych pojęć powstałych w kontekście bibliotek cyfrowych oraz ich funkcjonowania na gruncie prawa autorskiego. Okazuje się, że w powszechnie obowiązujących przepisach prawa brak jest definicji pozwalających na interpretację pojęć takich jak e-book czy audio-book. Prelegent zaznaczył, że prawo autorskie stosuje się do wszystkich materiałów bibliotecznych, bez względu na nośnik oraz omówił podstawę prawną digitalizacji. Podczas wykładu zostały omówione też umowy prawa autorskiego, tj. umowa przenosząca autorskie prawa majątkowe lub licencyjna (wyłączna lub niewyłączna). Charakter umowy przenoszącej autorskie prawa majątkowe powoduje przejście praw w sposób ostateczny, a umowa licencyjna zakłada czasowe korzystanie z utworu.

Nowości w zakresie cyfrowych katalogów kartkowych oraz prezentacji i udostępniania zekranowanych zbiorów, to temat prezentacji przedstawionej przez Macieja Chojnackiego, prezesa firmy Digital-Center sp. z o.o. - sponsora seminarium, firmy będącej liderem w zakresie dostaw sprzętu i usług związanych z digitalizacją na rynku polskim. Prelegent przedstawił obszary i zakres usług firmy oraz zaprezentował najnowsze urządzenia skanujące. Poza usługami bezpośrednio związanymi z procesem tworzenia obiektów cyfrowych Digital-Center dostarcza również usługi związane z oprogramowaniem dla bibliotek i archiwów.

Oczekiwanym przez zgromadzonych uczestników seminarium i kluczowym wystąpieniem, okazał się wykład specjalistki z Instytutu Prawa Własności Intelektualnej Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie, dr Sybilli Stanisławskiej-Kloc na temat Prawo autorskie w działalności bibliotek. Analiza ryzyk prawnych z praktyki bibliotek cyfrowych. Referentka rozpoczęła swój wykład od przypomnienia i omówienia źródeł prawa autorskiego: prawa polskiego, międzynarodowego i unijnego. W dalszej wypowiedzi omówiła przedmiot ochrony prawa autorskiego, czyli utwór, przesłanki udzielenia ochrony, zasady ich weryfikacji oraz wyjaśniła jak ustalić, które materiały zawarte w zbiorach bibliotecznych są wyłączone spod ochrony. Podmiot uprawniony z tytułu prawa autorskiego oraz jak ustalić kto jest podmiotem uprawnionym szczególnie w sytuacjach, kiedy mamy do czynienia z utworem anonimowym lub oznaczonym pseudonimem, to kolejne kwestie poruszone w wystąpieniu. Prelegentka zwróciła uwagę na najnowszą dyrektywę 2012/28/EU o utworach osieroconych z 25 października 2012 r. Stanowi ona propozycję uregulowania prawnego, które daje możliwość korzystania z utworu, gdy nie ma możliwości kontaktu z autorem lub wydawcą. W dalszym rozwinięciu tematu została omówiona instytucja dozwolonego użytku utworów (dozwolony użytek osobisty i dozwolony użytek publiczny). Celem wprowadzenia instytucji dozwolonego użytku jest wyważenie interesów autorów i użytkowników, zapewnienie swobodnego przepływu informacji oraz promowanie rozwoju nauki i kultury. Na koniec wystąpienia zostały przedstawione umowy z zakresu praw autorskich - ich rodzaje, strony oraz treść umów.

Kolejny referat pt.: Biblioteka cyfrowa w samorządowej instytucji kultury na przykładzie Ośrodka "Brama Grodzka - Teatr NN", przedstawił Łukasz Kowalski. Podczas wystąpienia prelegent przedstawił historię Ośrodka "Brama Grodzka - Teatr NN", która wiąże się z powstaniem, 30 maja 2003 r., Wirtualnej Biblioteki Lublina i Regionu Lubelskiego. Przedstawił zasób i organizację biblioteki cyfrowej Ośrodka, w skład której wchodzą materiały: tekstowe, filmowe, dźwiękowe, ikonograficzne i multimedialne. Unikalnym założeniem przy budowie biblioteki cyfrowej jest pozyskiwanie materiałów zgodnie z potrzebami tworzonego przez Ośrodek Leksykonu Lublina i Lubelszczyzny - Pamięć Miejsca. Podczas wystąpienia referent omówił też sposób promocji publikacji cyfrowych na stronach Ośrodka i na Facebooku.

Wykład Piotra Kłosa pt.: Opodatkowanie w działalności instytucji kultury - z uwzględnieniem specyfiki bibliotek cyfrowych, to kolejny głos w dyskusji nad problemami prawnymi i organizacyjnymi związanymi z działaniem biblioteki cyfrowej. Referent nakreślił przepisy prawne, które przesądzają o wejściu bibliotek w krąg podatników podatku od towarów i usług. O statusie biblioteki jako podatnika podatku od towarów i usług przesądza występowanie trzech przesłanek: samodzielność prowadzonej działalności, odpowiedzialność za jej efekty oraz odpłatność. Kolejne kwestie poruszone przez prelegenta dotyczyły zasad zwolnienia przedmiotowego w podatku VAT usług świadczonych przez instytucje kultury ze szczególnym uwzględnieniem bibliotek oraz czynności opodatkowanych wykonywanych przez biblioteki cyfrowe. W rozwinięciu tematu wykładowca zaznaczył, iż ze świadczeniem usług w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług mamy do czynienia wtedy, gdy dochodzi do wykonania określonej czynności, istnieje jej odbiorca i w zamian za świadczenie występuje odpłatność.

Ostatni wykład na temat Biblioteki cyfrowe a systemy Cloud Computing. Aspekty prawne przetwarzania i archiwizacji utworów w modelu chmury obliczeniowej, został przedstawiony przez radcę prawnego Stefana Cieślę. Prelegent zaznaczył, że tworzenie i funkcjonowanie bibliotek w modelu chmury obliczeniowej nie jest uregulowane odrębnie szczególnymi przepisami prawa. Należy więc zastosować kombinację przepisów ogólnie obowiązujących dotyczących świadczenia usług, ochrony tajemnic, praw autorskich. W dalszej kolejności referent omówił szczególne obowiązki i odpowiedzialność usługodawcy - operatora biblioteki cyfrowej, które wynikają z Ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną. Należy pamiętać, że usługodawca - operator biblioteki cyfrowej, świadcząc usługi biblioteki cyfrowej, gromadzi zbiór danych osobowych, który jest zbiorem chronionym. Tak więc, przetwarzając dane osobowe usługobiorcy, operator biblioteki cyfrowej jest zobowiązany do stosowania przepisów ustawy o ochronie danych osobowych. Na koniec prelegent omówił zasady zamieszczania utworu w bibliotece cyfrowej w kontekście autorskich praw majątkowych, określonych w Ustawie z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych.

Problemy prawne związane z funkcjonowaniem biblioteki cyfrowej, jak wykazali prelegenci, nie są jednoznaczne i podlegają licznym interpretacjom. Temat XX edycji seminarium poświęcony prawnym aspektom funkcjonowania bibliotek cyfrowych okazał się bardzo oczekiwanym tematem. Wszystkie przedstawione podczas seminarium referaty spotkały się z dużym zainteresowaniem ze strony słuchaczy.

Autor: Magdalena Pilińska (Elektroniczna Biblioteka Pedagogiczna)

Fotoreportaż

Zapraszamy do obejrzenia fotoreportażu.
Kliknij na zdjęcie, aby powiększyć.

Program
Sprawozdanie
Zamów materiały
Prelegenci
Sponsor
Patronat medialny
Powiadom znajomego
  
e-mailkontakt Na górę strony
Copyright © 2002 Centrum Promocji Informatyki Sp. z o.o. | ul. Miedzyborska 50 | tel. (0-22) 870 69 10, 870 69 78